Kaşgarlı Mahmut tarafından 1072 -1074 yılları arasında yazılmıştır. Türkçenin en eski sözlüğüdür. Eser 638 sayfadır. 9000 Türkçe kelime barındırır. Türk boylarının coğrafyasını anlatmaktadır. Kısa bir önsöz içermektedir. Arap filolojisi içinde önemlidir. 1266’te temize çekilmiştir.

Ali Emiri Efendi tesadüfen bu eseri bulmuştur. Daha sonra koruma altına alınmıştır. Divan-ı Lügatit Türk, önemli Türkologların dikkatini çekmiştir. Türk Tarihi dili bakımdan çok önemlidir. Allah’ın Türkleri Bütün ulusları himaye altına alması için yarattığını anlatır. Bunun doğruluğuna kanıt olarak Türklerin eskiden beri kurmuş olduğu İmparatorlukları örnek verebiliriz.

Türklerin bulunduğu yeri belli etmek için eserde bir de harita kullanmıştır. Bu ilk harita olması bakımından önemlidir. Bu haritada Çin seddini göstermiştir. Orta Asya’nın durumunu da bu haritadan öğrenmekteyiz. Hatta eserde Peçenek Türkleri beçenek olarak kayda geçmiştir ancak zamanla peçeneğe dönmüştür. Kendisi Müşrik Yabaku ve Basmil Türkleri arasındaki savaşa tanık olmuştur. Türk boylarını eserlerini güzel işlemiştir.

Kaşgarlı Mahmut, eserinin bir bölümünü Oğuzcaya ayırmıştır. Lehçe ve dil farklılıklarını anlatmaya çalışmıştır. Oğuzca ve Karahanlı Türkçesini kıyaslamıştır. Oğuzcanın özelliklerine değinmiştir. Öğüt, öküz gibi kelimeler Oğuzcayla benzerlik gösterir. Ayrıca iki dilde ağız lehçe farklılıkları da vardır.